Kot kotu kotem Logiczne zagadki bytowe dla dzieci.

Sądzimy świat wedle siebie. Podziwiamy, zazdrościmy u innych tego, czego sami pragniemy, uznajemy za osiągnięcie. Uznajemy się za wyjątkowych, za ludzi będących wzorem całej ludzkości, i równocześnie najlepszym uosobieniem jej ideału. Rozumiecie, o co chodzi? Myśląc tak możemy wpaść w prawdziwe kłopoty. Poczuć się samotnym, oderwanym, przez swoją wydumaną lepszość lub gorszość.

 


W niedużej książce izraelsko-amerykańskiej ilustratorki, pisarki, blogerki i projektantki Galii Bernstein morał o tym, że milej żyje się dostrzegając podobieństwa między nami
a najmniej nas przypominającymi w cechach fizycznych ludźmi, ujęty jest w ramy bajki zwierzęcej. Zazwyczaj autorzy czynią bohaterami swych opowiadań zwierzaki różnych gatunków – dżdżownica koleguje się z chomikiem, wilk ze świnkami, sowa z zającem.

Jestem kotem03W książce pod mocnym tytułem „Jestem kotem” bohater tytułowy, mały i dość pulchny Felek, spotyka wyłącznie przedstawicieli swojego gatunku. Geparda, lwa, pumę, tygrysa, panterę. Nie może im się to w łbach pomieścić – jakżeż to drobne coś bez grzywy, pas-
ków, ani czarne ani pomarańczowe, nie potrafiące skakać ani porządnie ryknąć, może być kotem! Po kolei próbują Felka wyprowadzić z błędu, śmieją się z naiwności przyby-
sza. Ten jednak w owej niewygodnej sytuacji zaczyna ją analizować: wszystkie spotkane zwierzęta różnią się kolorami, zdolnościami i – tu czytelnik sam może pomyśleć – np. miejscami siedlisk. W końcu pada zasadnicze pytanie: „Jak to możliwe, że wszystkie jesteście kotami?”

Jestem kotem02

Jedną z najlepszych rzeczy w powiastce „Jestem kotem” są ilustracje – zajrzyjcie na stronę
autorki, jej bloga (gdzie, m.in. literacko i z dystansem do siebie przedstawia swoje pro-
jekty inspirowanych wschodnio- i północnoeuropejską ludowością przedmioty, a przede wszystkim wielkodusznie prezentuje wyjątkowe dzieła innych artystów); przywodzą na myśl doskonale przemyślane i wykonane rysunki satyryczne najlepszych czasopism, staromodną sztukę zastępowaną obecnie przez memy, gify, emotikony. Wartością staje się zatem wyraz oczu małego Felka, zbliżenie kolorowych puchatych ogonów, układ szczerzących się w ryku śmiechu paszcz drapieżników.

Kapitalna, elegancka, uniwersalna rzecz dla wszystkich.

Dom Bajek zaprasza na serię pięciu kocich spotkań pod hasłem „Kociambry ze Starego
Miasta”, w samym centrum tegoż (i przez Radę Osiedla Stare Miasto zafundowaną).
Zobaczymy się w ekstra miejscu przy Piekarach, wejście od tej wyjątkowej w Poznaniu wąskiej i stromej ulicy Wysokiej – CMOK-u. Dzieją się tam różne ciekawe rzeczy, można się wybawić i wiele dowiedzieć.

Zaczynamy w sobotę o 10.30, a potem co dwa tygodnie.

Nie musicie szaleć za kotami.

Maria

„Jestem kotem”, Galia Bernstein
wyd. Nasza Księgarnia

Projekt „Kociambry ze Starego Miasta” dofinansowano ze środków budżetowych miasta Poznania, realizowany jest dzięki wsparciu Rady Osiedla Stare Miasto.

Autorką identyfikacji wizualnej do projektu jest artystka Katarzyna Olbrycht.

 

Ilustracje zaczerpnęłyśmy ze strony wydawcy, zasobów własnych oraz ze strony www.letstalkpicturebooks.com.

Reklamy
Kot kotu kotem Logiczne zagadki bytowe dla dzieci.

W pogoni za czajnikiem idealnym. Wielkie jest piękne, lecz czy na pewno tego potrzebujemy?

Otóż mamy do czynienia z prawdziwą bajką, napisaną i zilustrowaną przez pewną Japonkę mieszkająca w Paryżu. Opowieść toczy się tak, jak lubię, to znaczy otwiera
się i zamyka tajemnicą. Pośrodku też niezbyt oczywiście, pośrodku jest jak we śnie.

 

Akcja toczy się od jednej absurdalnej, czyli doskonale bajkowej, literackiej sceny do drugiej i kolejnej, po prostu w książce o trywialnym, zdałoby się, tytule „Czajniczek”
drogie czajniki mijają dinozaury, krety prowadzące podziemne hotele, pałace cesa-
rzy japońskich, roboty, olbrzymy i bezrobotni.

02Czajniczek

Bajka ma również morał, który odczytuję następująco: że chociaż nie jest łatwo dziś znaleźć rzecz odpowiadającą naszym indywidualnym potrzebom, bo wszystko zdaje
się krzyczeć: „jestem najpiękniejszy, najdroższy i największy, musisz mnie chcieć!”, podejmując pewien trud, i z pomocą czasem ludzi z większymi od naszych kłopotami, uda nam się odszukać rzecz dla nas idealną. Tak bywa nie tylko z przedmiotami, prawda?

01Czajniczek

Książka opublikowana przez wydawnictwo Dragon swym ogromnym formatem ogarnia świat po horyzont, jednak zbijające z tropu (czytelne) ilustracje nie przytłaczają ogro-
mem szczegółów ani nie wymagają szczególnej wyobraźni w konkretyzowaniu smug, plam czy geometrycznych figur. Dla mnie jest to książka właściwa w tym rozumieniu,
że dorosły czytelnik może wiele skorzystać wsłuchując się w interpretację młodszego. Życie w takich chwilach, gdy w podróży przez lekturę możemy się trzymać za ręce, ponieważ potrzebujemy towarzysza by pomógł nam zrozumieć świat, staje się, jak sądzę, piękne.

03Czajniczek.JPG

Zapraszamy na przedostatnie spotkanie literacko-plastyczne na naszym dombajkowym podwórku. Będą też różne intrygujące mgły, zapachy i trochę paprajstwa, przyjdźcie
do nas!

Maria

Czajniczek, Etsuko Watanabe
Wydawnictwo Dragon 2016

Projekt „Święty Marcin Czyta Dzieciom: Lato w mieście” dofinansowano w ramach Centrum Regrantingowego Inicjatyw Lokalnych Poznań 2018 ze środków budże-
towych Miasta Poznania. Operatorem Centrum Inicjatyw Lokalnych Regrantingowe
jest Wielkopolska Sieć Organizacji Pozarządowych „Działamy Razem” i Stowarzy-
szenie Instytut Zachodni.

Fotorelacja z czwartego spotkania tutaj.

Ilustracje zaczerpnęłyśmy ze stron wydawców, zasobów własnych oraz ze strony http://www.babelio.com.

W pogoni za czajnikiem idealnym. Wielkie jest piękne, lecz czy na pewno tego potrzebujemy?

Kto klapnięte uszko ma? Z wizytą w odległej krainie dobrych manier i foliowych kałuż

Iluż moich znajomych milczy posępnie na temat 60-latka, bohatera zbiorowej wyobraźni dzieci PRL-u, misia, po którego nikomu nie chciało się sięgnąć, by zabrać do domu ze sklepowej półki? Tych znajomych, już dorosłych, jest wielu. Przyczyną, jak się domyślam, może być mentorski ton spersonifikowanego misia, niezbyt w naszym rozedrganym czasie zrozumiała pogoda ducha i zaradność pochodząca z niewzruszonego przeko-
nania o harmonii zastanego świata. Nie zapominajmy też o jego naiwności, jakże przy-
pominającej stan wiedzy o otoczeniu najmłodszych: miś doświadcza najróżniejszych zderzeń z rzeczywistością, które dorośli mogą traktować protekcjonalnie, dzieci jednak podchodzą do nich jak do czegoś znajomego. Czy można urosnąć po deszczu? Czy warto rozpędzać się przed kałużą w nowej, świetnej koszulce, sprawdzać jak wygląda pociąg tuż przed jego odjazdem?

ŚMCD

Uszatek – a ucho klapnęło misiowi w chwili, gdy osłabła jego wiara, że ktoś go zechce
i zakupi w sklepie z zabawkami – co gorsza ma tendencje do egocentryzmu, często
się przechwala i innych poucza,  zazwyczaj jednak dostaje od świata po uszach i musi przyznać się do błędu. Jak zauważa autorka kapitalnego wstępu do jubileuszowego wydania zbioru opowiadań o Misiu Uszatku (wydawnictwo Nasza Księgarnia 2016), Małgorzata Strękowska-Zaremba, jego przywary nie tylko śmieszą, lecz także stwarzają okazję, żeby „cztero- i pięcioletni malcy poczuli się mądrzejsi i dojrzalsi”. Zresztą domi-
nująca słabość niedźwiadka, skłonność do łakomstwa, winna i dziś służyć rodzicom
do wychowania swych dzieci ku zdrowej żywności.

Męcząca może zdawać się również nieustanna chęć niesienia pomocy; wszelako, Uszatek, nie jest w tym dążeniu odosobniony – w wielu dzisiejszych kreskówkach,
już w czołówce, słychać pieśni o tym by „codziennie pomoc nieść”, i że bohaterka, bodajże Wissper, „pomogła już”.

Kiedy Miś dorasta i idzie do przedszkola predylekcja do wymądrzania się osiąga punkt krytyczny – wydaje się, że wciąż słyszymy jak Uszatek napomina kolegów by wycierali buty, ubrali szaliki czy poznali różnice między pojęciami „dziś”, „wczoraj” i „jutro”. Zara-
zem jednak myli znaczenia innych terminów, miesza mu się w głowie dokładnie tak jak przedszkolakom, które znam, którym byłam sama.

Nim wrócę do fenomenu dobranocek z Uszatkiem, kilka słów poświęcę jeszcze nad-
zwyczajnej książce, będącej antologią zbiorów opowiadań: „Przygody i wędrówki Misia Uszatka” (1960), „Nowi przyjaciele Misa Uszatka”(1963), „Gromadka Misia Uszatka” (1964), „Bajki Misia Uszatka” (1967) oraz „Zaczarowane kółko Misia Uszatka” (1970).

Na samym początku była wszakże nie książka, a dwutygodnik „Miś-przyjaciel najmłod-
szych”, którego pierwszy numer ukazała się 12 lat po wojnie. Czesław Janczarski, poeta
z wołyńskiego dworu, ze względów cenzorskich musiał porzucić tematykę związaną
z kresami i postanowił poświęcić się literaturze dla dzieci, dla których napisał około
80 książek (m.in. „Jak Wojtek został strażakiem”). W 1957 r. Autor Uszatka zostaje re-
daktorem naczelnym „Misia”, w którym redaktorem graficznym był podówczas Zbig-
niew Rychlicki.

Zbigniew Rychlicki, jedyny polski twórca uhonorowany nagrodą IBBY w komitecie im. Hansa Christiana Andersena, zwaną „Małym Noblem” (1982 r.), zilustrował ponad 150 książek, głównie baśni; z jego rysunków pamiętamy również np. słonia Dominika czy Plastusia. Uważał, że książka dla małego odbiorcy „często jest pierwszym salonem sztuki”. Grafik używał koloru, kolażu, jego ilustracje są wesołe, lekkie w treści, jakby
w ciągłym ruchu, do tego komunikatywne i zatrzymujące uwagę dzieci; przynoszą też poczucie bezpieczeństwa. W jubileuszowym zbiorze Naszej Księgarni znalazł się pełen zestaw owych naprawdę wyjątkowych obrazów.

02MiśW literackim świecie Uszatka, choć zewsząd regulowanym wiedzą o zasadach jego działania, życie wydaje się lekkie, a przyroda tajemnicza. Miś jest, jak pisze Małgorzata Strękowska-Zaremba:

Uroczy jak małe dziecko, czasem dziecinnie nieporadny, to zdziwiony światem, to znów zaskoczony przygodą, beztroski, radosny, pewnie kroczący w świat, stropiony lub przejęty
swoją rolą. Zmienia miny, przebiera się w różne stroje i wydaje się w ciągłym ruchu. (…)

Otulone lekkością takich obrazów dziecko wchodzi w wykreowaną przestrzeń bez lęku,
by zachwycić się soczystymi, zdecydowanymi barwami, ornamentyką nawiązująca do folkloru
i przejść do kolażowych widoków łączących postrzępione linie z liniami prostymi, nieregularne kształty z bryłą geometryczną, słowem: światem realnym przefiltrowanym przez magię spojrzenia artysty – mistrza ilustracji.*

00MiśJako, że nie pamiętam z dzieciństwa wydania książkowego przygód Uszatka, muszę przyznać, że niezmiernie zdziwiła mnie objętość opowiadań o misiu; w zasadzie, przy-
zwyczajonej do przeładowanych akcją, jednak szkicowych fabuł współczesnych popu-
larnych bajek, wydały mi się niemal pozbawione pointy, jakby były zaledwie zaczątkiem jakichś historii. Nastroszona nieco i niepewna reakcji moich prywatnych odbiorców zanotowałam wszakże, że słuchają mnie z zainteresowaniem, jednocześnie wpatrując
się intensywnie w towarzyszące każdej historyjce ilustracje. W świecie Uszatka zaprawdę jest coś niebywałego, o czym ja już nie wiem. Tym bardziej wszakże warto zajrzeć do tej, może nieco już archaicznej, jak na nasze dziwne czasy, książki.

Międzynarodowa sława filmowa

Status filmowej gwiazdy zyskał Uszatek wraz z upowszechnieniem 104 odcinków serialu animowanego, produkowanego od 1975 r. przez Studio Małych Form Filmowych Se-
Ma-For w Łodzi. Jeszcze wcześniej powstały dwa filmy o Misiu, który od początku miał szczęście do swoich filmowych twórców. „Niewidzialnymi” byli Janusz Galewicz – jeden
ze scenarzystów i autor piosenki z czołówki i końcówki, Sławomir Grabowski – autor komentarzy, Piotr Hertel – kompozytor muzyki, oraz scenograf i twórca lalek – nieza-
stąpiony Zbigniew Rychlicki. Ostatni z nich – ponieważ w czasie jednego dnia zdjęcio-
wego można było nagrać 10-20 sekund filmu (odcinek trwał ok. 7 minut) z nudów przebierał bohatera kilka razy w trakcie jednego epizodu. Stąd wzięła się nadzwyczajna schludność Misia oraz bogactwo jego garderoby, z  ubraniami na każdy rodzaj pogody, szlafrokami i piżamami, co zresztą dobrze współgrało z charakterem filmowego Misia. Największą sławę zyskał jednak wybitny aktor teatralny i filmowy, Mieczysław Czechowicz, który obdarzył Uszatka niezapomnianym głosem.

Animowany Miś rzeczywiście może konsternować pedanterią, moralizatorstwem (przy-
pomnijmy choćby złote myśli wypowiadane przed snem) czy nawet sztywniactwem. Skąd zatem międzynarodowy triumf piosenki „Misie lubią dzieci, dzieci lubią misie?”

Mgliście, bo mgliście, ale jednak pamiętam te dobranocki z dzieciństwa – końcówki słusznie minionych czasów PRL-u. Lat, w których niezbyt wiele, prócz naprawdę ponu-
rych rzeczy, było stałe, których zimy były ciemne i dość brudne, a wiosny stosunkowo biedne. Wtedy ciągnęło mnie (jak muminkową Bukę) do ciepła bijącego z domków Misia
i jego przyjaciół, a nawet z przedszkola, do którego chodził (moje wydawało mi się raczej posępnym przybytkiem). Uszatek w swej prostocie i pewności siebie był dla mnie rozbrajający i chyba stanowił swego rodzaju antidotum na cienie ówczesnego świata.

Powstrzymałabym się jednak przed umieszczeniem naszego bohatera w kombatanckiej szufladzie **, czym bowiem wytłumaczyć jego niebywałą popularność w takich krajach jak Finlandia, Japonia, obie Ameryki czy Afryka? Serial o przemądrzałym misiu z klapnię-
tym uszkiem stał się jednym z najlepszych produktów eksportowych polskiej kinema-
tografii. W różnych krajach niedźwiadek zyskał nowe imiona, np. Peluchon, Meczko Kle-
pouszko, Medvedek Uhec, Teddy Puschelohrs, L’osset Faluc.

Czy wobec takiego pluszowego fenomenu warto pozostać obojętnym?

03Miś

Jeśli nie znacie jeszcze odpowiedzi, przyprowadźcie dzieciaki na DomBajkowe warsztaty (wstęp bezpłatny), które poprowadzimy dla wszystkich ciekawych w piątek 29-ego września przy ul. Święty Marcin – o 15-ej w siedzibie Stowarzyszenia Łazęga Poznańska (ul. Św. Marcin 75), oraz o 16-ej w galerii Jak (św. Marcin 37). Będziemy, jak zwykle, czytać
i majstrować wokół bohatera spotkania. Zrobimy jakieś przygody!

Maria

Wydarzenie „ŚWIĘTY MARCIN CZYTA DZIECIOM – URODZINY USZATKA” organizowane jest dzięki dofinansowaniu Miasta Poznania, data jest datą szczególną: Ogólnopolski Dzień Głośnego Czytania obchodzony jest 29 września w całym kraju.

„Miś Uszatek”, Czesław Janczarski, Zbigniew Rychlicki
Wyd. Nasza Księgarnia, Warszawa 2016

Ilustracje zaczerpnęłyśmy ze stron wydawców, zasobów własnych oraz ze stron:
papierowemysli.pl, biznesistyl.pl, ckis.kalisz.pl, wspolczesny.pl oraz film.onet.pl

* „Miś Uszatek”, Czesław Janczarski, il. Zbigniew Rychlicki, wyd. Nasza Księgarnia, Warszawa 2016; s. 14.

** Zdarzyło się jednak kilka antysystemowych wybryków związanych z Uszatkiem: fragment, w którym zwierzaki parodiują I sekretarza KC PZPR Edwarda Gierka („Pomożecie Prosiaczkowi?” „ Pomożemy!”) rzecz jasna został zdjęty przez cenzurę; wiarygodność czasopisma „Miś” poświadczyli studenci protestujący w Marcu’68, skandując „Tylko Miś nie kłamie!”, a w stanie wojennym numer, w którym zamiesz-
czono instruktaż wykonania domowej drukarki z ziemniaka lub ze szpulki, błyskawicznie zniknął z kiosków (wskazówki zilustrował Bohdan Butenko). Więcej anegdot można poznać zaglądając do wstępu najnowszego zbioru historii Misia Uszatka.

 

Kto klapnięte uszko ma? Z wizytą w odległej krainie dobrych manier i foliowych kałuż

Człowiek zwierzakowi dziwolągiem. Ratujmy naszą godność

Zwierzęta są tak inne od ludzi – niemal do każdego chciałoby się przytulić, a przynaj-mniej do tych futrzastych. Pogłaskać dobrotliwie pomarszczona głowę żółwia, zbliżyć
się do ślimaka tak, by ten się nie wystraszył i nie schował swych czułek.

Zwierzęta przemawiają do nas z książek, z kreskówek, reklam – są bowiem doskonałymi nosicielami cech ludzkich, uosobieniami ludzkich typów – lis symbolizuje spryt, lew majestat i szlachetny charakter, sowa jest mądra, a niedźwiedź poczciwy. Ostatnio zaś zwierzęta w ogóle latają samolotami, sprzedają warzywa, pracują na poczcie; naukowcy udowodnili, że dzieci wolą uczyć się abstrakcyjnych pojęć na przykładach zwierzęcych, ludzie w bajkach są dla nich mniej interesujący niż bohaterowie, dajmy na to, historii
z serii „O czym szumią wierzby” (zauważyliście, że ludzie w animacjach dla dzieci w ogóle są już w odwrocie? Co innego dinozaury, rybki, osły, lwy, mamuty. Hmm,hmm, nie wiem co to oznacza dla ludzkości). I tak już od Ezopa, przez Krasickiego aż na Myszce Miki, Kreciku i Braciach Koala skończywszy.

To, że przytulanki naszych dzieci nie zawsze przypominają konkretny gatunek fauny
(mój synek do surykatki zwraca się „piesku”, a do owieczki „małpiszonie”), zdaje im się nie przeszkadzać. Młody zresztą ustanowił jakiś specjalny system wartościowania zwierzaków, stawia np. pytania pozorne, na które sam sobie odpowiada: „Mamo,
a mucha jest dobra? Dobra jest. Ja muchę lubię.”

Od zawsze zwierzęta były człowiekowi bardzo potrzebne, nie tylko do jedzenia i tran-sportu, ale także do wzmacniania poczucia bezpieczeństwa, a, zwłaszcza u dzieci, sprawczości, rozwijania empatii oraz przezwyciężania leków społecznych.

Lubimy zatem mieć zwierzaki, lub jakieś ich ślady, a najczęściej pozostałości, blisko siebie. Są dla nas ważne jak prawie ludzie. Czy jednak te prawie ludzkie istoty też tego chcą?

W sposób naprawdę atrakcyjny wizualnie, i bardzo przemyślany, podobne a nawet jeszcze bardziej graniczne pytania stawia autor niezwykłej obrazkowej książki o nieco tylko, być może, melodramatycznym polskim tytule „Uratuj mnie!” (w oryginale „Animal rescue”, w Polsce ukazało się dzięki Wydawnictwu Bajka).

Uratuj00
Skąd jej rozgłos? Otóż z pomocą oryginalnego pomysłu edytorskiego, takiego miano-wicie, że między kolejnymi stronami umieszczone są kartki foliowe z fragmentem obrazków – najczęściej zwierzaków, fortel zasadza się na tym, że w zależności od tego, do której z sąsiadujących stron przyłożymy folię, kontekst zmieni się na przeciwny. Zielony but staje się częścią krokodyla pływającego w jeziorze obok hipopotama, zwinięty w kłębek lisek albo otacza szyję elegantki w kapeluszu, albo śpi owinięty wokół gałęzi, niedźwiedź siedzi albo za prętami zoo, albo obok małego niedźwiadka
na wzgórzu. Rozumiecie, naturalne środowisko a warunki, w których chcą widzieć zwierzęta ludzie.

No i dobrze, tak trzeba, że tu właściwie, a tu nie, dzieci ze swą czystą naturą szybko chwycą o co chodzi, rekin lepiej w morzu czy w zupie, tygrys w dżungli czy przed kanapą, rodzic nie musi się wiele wysilać, by morał z książeczki popłynął. Sęk i cała ciekawość
w tym, że zwierzaki z przeźroczystej folii wyglądają w sztucznym dla siebie środowisku równie „normalnie”, tzn. nieszokująco, zwyczajnie – czy bowiem dziwi nas jakoś spec-jalnie widok psa szukającego jedzenia w śmietniku czy wywijającego fikołki delifina w delifanrium? Dama w lisie wygląda niezwykle dostojnie, tata z synkiem wydają się cieszyć widokiem niedźwiedzia w zoo. Zatem jest Patric George zostawił nam miejsce
na słowa, nie tylko kiwanie głową. Dzieci nie tylko mogą wybrać właściwe według nich otoczenie dla bohatera, czyli go uratować, ale i zidentyfikować sceny, które dzieją
się teraz, i to bardzo blisko. Jakość ilustracji, ich prostota, intensywne kolory, gorzki humor pomagają sięgać po tę książkę również tym, którzy nie na co dzień interesują się losem zwierząt w przemysłowych hodowlach, cyrkach czy przy w roli turystycznych atrakcji. „Uratuj mnie!”, mimo prostego przekazu, nie jest ani trywialne ani nachalne. Dlatego, wiadomo, przeczytamy je na następnym Czytandzie Marcińskim na naszym podwórku.


Drugą książką o zwierzakach, bo przecież to im końcu jest spotkanie dedykowane, będą „Dziwolągi” Christóbala Leóna i Christiny Sitja Rubio. Chilijski artysta wizualny León zajmuje się filmem eksperymentalnym; „Dziwolągi” to jego jedyna książka dla dzieci, która współtworzył. Sitja Rubio natomiast studiowała w Nowym Jorku, pracuje w Bar-
celonie i Berlinie, a pochodzi z Wenezueli. Nie fotografuje już, ilustruje książki.

Cóż w ich opowiadaniu ciekawego?

W przeciwieństwie do niewielkiego formatu i jaskrawych, kojarzących się nieco z rek-
lamą, kolorów „Uratuj mnie!”, „Dziwolągi” formatem przypominają album, i na okładce mają las wyrysowany jak się patrzy. Historia jest dość przewrotna, a zilustrowana po całości – obrazy, estetyką przypominające po trosze malarstwo naiwne, zajmują całe strony, co wzmacnia poczucie obcowania z prawdziwym światem wymykającym się poza pełen kadr.


Wracając do fabuły: leśni autochtoni zwabieni ogłoszeniem o balu, po powrocie odkryli, że ich domy, czyli głównie drzewa, znikły. Towarzystwo (dość niepokojąca narracja
w pierwszej osobie liczby mnogiej) radzi sobie jak może: próbuje odbudować siedliska
z tego, co w lesie zostało, ze śmieci znaczy. Skarby wysypisk nie zdają egzaminu, zwie-rzęta udają się tedy na poszukiwania ich starych domów. Znajdują je już w zgoła od-miennym stanie, a po nieudanych pertraktacjach z ludźmi (zgadnijcie związek między nimi a tytułem książki) wspólnymi siłami wpadają na pewien pomysł, o którym już nie napiszę. Historia surrealistyczna, ale w swym koncepcie oraz formie doskonała.
I na pewno nie jednorazowa.

Nie tylko „Uratuj mnie” i „Dziwolągi” wzbogaciły ostatnio nasze zbiory; dzięki dotacji miasta Biblioteka Domu Bajek ma już dla Was także zupełnie wyjątkowe dwie „Galerie Dzikich Zwierząt” – Południe i Północ autorstwa Dietera Brauna, wydane w serii Art przez Egmont, przezabawnego ‘Królika i Misię – Utrapienie Królika” Juliana Gough i Jima Fielda oraz „Las i jego zwykłych-niezwykłych mieszkańców”- pozwolę sobie tylko dopisać, że obie nadzwyczajne i w treści, i w obrazie.

Przyjdźcie na nasze podwórko w sobotę 26.8, o 12-ej!

Maria

Więcej nowych książek o pojazdach w zasobach Biblioteki Domu Bajek:
„Uratuj mnie”, Wydawnictwo Bajka
„Dziwolągi”, Wydawnictwo Dwie Siostry
„Las i jego zwykli-niezwykli mieszkańcy”, Wydawnictwo Widnokrąg
„Płetwal błękitny”, Wydawnictwo: Łajka
„Galeria dzikich zwierząt. Południe”, Egmont
„Galeria dzikich zwierząt. Północ”, Egmont

Spotkanie odbywa się w ramach cyklu „Święty Marcin czyta Dzieciom”. Projekt dofinansowano w ramach Konkursu Mikrodotacji Centrum Inicjatyw Lokalnych
Poznań 2017.

Fotorelacja z trzeciego spotkania tutaj.

Ilustracje zaczerpnęłyśmy ze stron wydawców oraz zasobów własnych.

Człowiek zwierzakowi dziwolągiem. Ratujmy naszą godność

Wyspy Niekanaryjskie. O pożytkach z Dziadka i sztormu

Opowiadania o Stinie należą do tego rodzaju literatury dla dzieci, którą z pewnością
zrozumieją rodzice, na poziomie malowanych akwarelą ilustracji i na poziomie
tekstu, bowiem fabuła ma nadzwyczajne tło skandynawskiej skalistej wysepki, przez-
wyciężony w nieoczywisty sposób kłopot, i niezwykłych bohaterów.

Stina, Państwo sobie wyobrażą, nie jest ani łobuziarą-psotnicą ani wszędobylską fig-
larką, to po prostu białowłosa wnuczka pewnego dziadka o nieoczywistej, szwedzkiej urodzie. Czy jest urocza? No jakże. Czy każdy chciałby mieć takiego Dziadka za dziadka
i móc spędzać lato w jego domku na wyspie? Rozumie się. Jednak w opowiadaniach ilustratorki i pisarki Leny Anderson jest coś jeszcze, co pozwala wracać do nich bez zniecierpliwienia schematycznością historii dla dzieci, i nie jest to  sam splot opisy-
wanych wydarzeń, choć jest naprawdę o czym rozmawiać, a być może bardziej wykreowany przez autorkę świat. Niemal słyszy się krzyk mew, czuje zapach sieci,
smak soli morskiej, dźwięk fal i twardość skały pod stopami.

Anderson, na świecie znana najlepiej z powstałej we współpracy z Christiną Björk,
zresztą zekranizowanej, książki “Linnea w Ogrodzie Moneta” (w Polsce wydanej przez
“Zakamarki”), tworzy obrazy i słowa dające iluzję dotknięcia opowiadanej przez nią
historii. Jakby wchodziło się w film, daję słowo. Jej sceny rodzajowe są pełne szcze-
gółów, ale i spokoju, jak na płótnach klasyków. Jest to świat kompletny, pozbawiony jakiejkolwiek kokieterii, dlatego do opowiadań o Stinie wraca się z radością i ciekawoś-
cią, właśnie tak, jak w miejsce, w którym spędzało się wakacje mając za jedyny zaawansowany technicznie wynalazek radio.

Lato02

Jak Dziadek rozwiąże kłopot dzielnej Stiny, która pewnej nocy wybrała się podziwiać
sztorm? Odpowiedź, jak mniemam, warta najlepszych blogów na temat wychowania.
Ponieważ dzięki mikrodotacji Miasta Poznań nasza Biblioteka Domu Bajek wzbogaciła
się o “Lato Stiny”, chcę Wam bardzo polecić również drugie opowiadanie zamiesz-
czone w książce – przekonacie się, co może stanowić najlepszy prezent urodzinowy
i jak bardzo pamięć o urodzinach fantastów jest ważna.

W Bibliotece od dzisiaj będą też na Was czekać inne morskie opowieści: Erica Carle
“Konik Morski”, z kapitalnymi oknami przez które widać podwodne rośliny, nadzwy-
czajna “Co kryje morze” Ainy Bestard z kompletem kolorowych szkiełek do odkry-
wania tajemnic głębin (obie wydane przez Tatarak), kolejne monumentalne i wybor-
ne dzieło Aleksandry i Daniela Mizielińskich “Pod ziemią, pod wodą” (Dwie Siostry), oraz niezawodny “Pan Maluśkiewicz i Wieloryb” Juliana Tuwima, narysowany przez Bohdana Butenkę.

Przyjdźcie na nasze podwórko w sobotę, 12-ego sierpnia o 12-ej, wypożyczcie co się
Wam będzie podobało, a po wspólnym czytaniu o przygodach Stiny narobimy razem
różnych morskich cudów, no i postaramy się znaleźć trochę morskich skarbów.

Wszyscy na pokład!

Maria

Książki:

„Lato Stiny”, Lena Anderson, Wydawnictwo Zakamarki
„Pod ziemią, pod wodą”, Aleksandra i Daniel Mizielińscy, Wydawnictwo Dwie Siostry
„Co kryje morze?”, Aina Bestard, Wydawnictwo Tatarak
„Konik morski”, Eric Carle, Wydawnictwo Tatarak
“Pan Maluśkiewicz i Wieloryb”, Julian Tuwim i Bohdan Butenko, Wydawnictwo Dwie Siostry (wznowienie)

Spotkanie odbywa się w ramach cyklu „święty Marcin czyta Dzieciom”. Projekt dofinansowano w ramach Konkursu Mikrodotacji Centrum Inicjatyw Lokalnych
Poznań 2017.

Fotorelacja z pierwszego spotkania tutaj, z drugiego tutaj.

Ilustracje zaczerpnęłyśmy ze stron wydawców oraz zasobów własnych.

 

Wyspy Niekanaryjskie. O pożytkach z Dziadka i sztormu

Proponuję Przejażdżkę. Książki o przejazdach i pojazdach

Po raz drugi spotkamy się na naszych warsztatach (tym razem w wakacyjnym, podwórkowym cyklu „Święty Marcin Czyta Dzieciom”) z rezolutną i rozbrajającą
Basią, tytułową postacią „Basi i podróży”.

Myślałby kto, że wyprawa autem w piękne polskie góry, gdzie konie się pasą i potoki szumią, to świetna okazja do napisania dydaktycznego panegiryku na cześć zalet polskiego krajobrazu i wartości turystyki familijnej.

Od miesiąca trwają przygotowania do rodzinnego, świątecznego wypadu w góry. Gdy Basia pakuje najpotrzebniejsze rzeczy (kapcie z pieskami, plastelinę, lizaka od Dziadka Henryka…) pojawia się pierwsza przeszkoda: tata musi zostać w pracy. Rozwiązanie: trójkę zasmuconych dzieci zabierze samochodem mama.

Dalej, jak w porządnym, choć ledwo utrzymującym się w kanonie kina familijnego, amerykańskim filmie o podróżującej autem rodzinie, są już niemal same przeszkody. Prawdę mówiąc, z powodu wizji wyprawy opisanej w książce, niektórym śnią się podob-
ne przygody i przed, i po wycieczce.

Przedmioty nie trzymają się tam, gdzie powinny, bo maja kontakt z ludźmi.
Dzieci nie są „grzeczne”, bo nie mogą.
Samochód nie zachowuje się godnie, bo niby dlaczego.
Mama zachowuje daleko posunięty spokój.

Czytamy „Basię i podróż”, ponieważ opowiadanie przygotowuje i dzieci, i dorosłych
na to, czym prawdopodobnie stanie się wspólna wyprawa najbardziej popularnym
i, zadawałoby się, komfortowym, środkiem lokomocji. Jakie czyhają na wszystkich pułapki, jak radzić sobie z nudą i emocjami; historia jednak nie frustruje, a śmieszy.

Jako drugą książkę będziemy chciały Wam przedstawić coś, co, ze względu na swą objętość i rozmiar tekstu, wydawałoby się pozycją skierowaną dla młodszych dzieci, jednak z uwagi na jakość ilustracji oraz angielskie tłumaczenia, może zachwycić również przedszkolaków.

Kto00

„Kto prowadzi?/Who’s driving?” zilustrował (bowiem przez pierwsze 10 lat zajmował
się jedynie ilustracją dla dzieci) i napisał Belg, Leo Timmers. W tym wydawnictwie najważniejsze są wybitne kolorowe rysunki oraz zagadki, które zawarte są w pytaniach.
I te rysunki nie są ani abstrakcyjne, ani hiperrealistyczne, ani fowistyczne, ani w żaden sposób niewyraźne czy metaforyczne – są po prostu historiami samymi w sobie, humo-
rystycznymi i w pełni zadowalającymi oko młodsze i starsze. Do różnego rodzaju pojaz-
dów zmierzają ochotnym krokiem różne spersonifikowane zwierzaki, poprzebierane
w odpowiednie dla swych hobby, statusu czy profesji, do czytelnika zaś należy odgadnięcie, które z nich trzyma kluczyk do zaparkowanego środka transportu.
I naprawdę, znalezienie odpowiedzi nie musi trwać wcale krótko.

Przepraszam, ale doprawdy zwyczajnie nie mogę czytać książeczek z najbardziej popu-
larnych serii o Kopareczkach Śpioszkach, ze stającymi w gardle rymami i dyskusyjną grafiką. Dzieło Timmersa zaszczyca zaś wszystkich – chłopców, dziewczynki, dorosłych.

Tekstu niewiele, więc zasadny jest angielski, tym bardziej, że można dowiedzieć się,
jak w języku Shakespeara „robi” kabriolet, a jak traktor. Ostatnie pytanie było dla mnie,
nie mogącej się pogodzić z tym, że książka się już kończy, prawdziwym kołem ratun-
kowym.

Sami – na warsztatach w sobotę, 29.7., na naszym Podwórku o 12-ej – zobaczcie, dlaczego!

Maria

Więcej nowych książek o pojazdach w zasobach Biblioteki Domu Bajek:
„Auto Ferdynand”, Janosch, Wyd. Format;
„Co robią auta”, seria „Opowiem Ci, Mamo” Marcin Brykczyński, Artur Nowicki, Wyd. Nasza Ksiegarnia;
„Prawda o tramwajach”, Światopełk Karpiński, Wyd. Muchomor;
„Pracujące pojazdy. Hej ho!” Taro Miura, Wyd. Tako;
„Pracujące pojazdy. Zostaw to mnie” Taro Miura, Wyd. Tako

Spotkanie odbywa się w ramach cyklu „święty Marcin czyta Dzieciom”. Projekt dofinansowano w ramach Konkursu Mikrodotacji Centrum Inicjatyw Lokalnych Poznań 2017.

Fotorelacja z pierwszego spotkania tutaj.

Ilustracje zaczerpnęłyśmy ze stron wydawców oraz zasobów własnych.

 

Proponuję Przejażdżkę. Książki o przejazdach i pojazdach

Kosmos jest ciepły. Wielki sen o Śnieżku i Węgielku

Nie kanciasty, nie krzyczący i nieoczywisty świat wymyślony przez Przemysława Wechterowicza – autora wielu zupełnie niepospolitych historii dla dzieci – poleca
się poznawać na brzuchu. Bo mieści się w książce „podłogowej”, znaczy się dużej,
bo jak też lepiej pokazać Małej czy Małemu naturę kosmosu?

Opowiadanie o przewrotowej parze przyjaciół, psie i kocie, zilustrowała – w sposób
nie odejmujący kosmosowi niczego z jego tajemniczości – Aleksandra Woldańska-Płocińska, artystka mówiąca o sobie samej, że „uwielbia rysować jedzenie i prosiaki”. Mamy zatem do czynienia z tandemem naprawdę fenomenalnych twórców; i kolejne
ich wspólne dzieło jest warte lektury.

Śnieżek01

W jednym z moich ulubionych filmów, których nie wywyższają krytycy, żona (w Afryce) mówi do męża: „Port, nie opowiadaj mi swoich snów, cudze sny są takie nudne! ”*. Przygoda Śnieżka i Węgielka zaczyna się jak porządny sen, w rzeczywistości. Węgielek aczkolwiek nie jest bohaterem przyziemnym: przed fantasmagoryczną wyprawą opowiada Śnieżkowi o tym, co przypominając sobie o posiadaniu wyobraźni, można usłyszeć w dźwiękach słyszanych gdy zapada zmrok. „Można usłyszeć wszystkie opowieści świata”. Jeśli zgodzicie się z tym, co mówi Węgielek, być może zainteresują Was dalsze wypadki tej opowieści.

Historia przypomina próbę opowiedzenia snu: przypomina się wtedy prosta osnowa nasączona tłem, które najbardziej zapadło nam w pamięć, a raczej w podświadomość,
i dlatego tak trudno ja potem składnie opowiedzieć, choć w środku pozostajemy nią zafascynowani. Stąd być może wynika rozdźwięk między zafascynowanym historią, która przedstawiła się w nocy, a jej porannym słuchaczem – trudno ją oddać dziennymi słowami. Stąd też, jak to odbieram, wzięła się smuga przygód bohaterów bajki Prze-
mysława Wechterowicza, i bogactwo opisu tego, co ich spotkało w nadziemskiej podróży – w którą wybrali się na zaproszenie Kosmicznych Kotów.

Śnieżek02

To niezwyczajna, pełna wrażeń opowieść o świecie, którego nie poznaliśmy, zatem dorośli mogą również przez chwilę poczuć się jak dzieci postawione wobec tego,
co istnieje, a co jest im, póki co, niedostępne. Droga mleczna, Wielka Niedźwiedzica, Czarna Dziura, Mars, Księżyc, Ufo i Ufoludki – istnieją, ale czy rzeczywiście, naprawdę
o nich pamiętamy? Dla mnie bajki o tzw. Kosmosie (dobrze, również wszelkie filmy
z rakietami i skafandrami astronautów) wydają się równie prawdziwe jak te o Jasiu
i Małgosi, rosyjskich kościejach i szwedzkich trollach, jak również zresztą prawa fizyki kwantowej i chemii nieorganicznej – wszystko to po prostu przynależy do świata magii.
Z tych mętnych dywagacji chciałabym żebyście zrozumieli, że dorosły może wybrać
się w ten kosmos razem z dzieckiem. Choć nic tam się nie pokrywa z dorosłym wyobra-
żeniem podróży ponad atmosferę.

Duży format książki i fantastyczne, nomen omen, ilustracje Aleksandry Woldańskiej-Płocińskiej, sprzyjają czytaniu o ponadziemskich sferach, bajkowość nie idzie w poprzek wiedzy o tzw. kosmosie, który choć sielankowy, nie jest w bajaniu Wechterowicza zinfantylizowany. To przepiękny sen o tym, o czym trudno nam opowiedzieć.

Zapraszamy na wspólne czytanie „Śnieżka i Węgielka podróży do gwiazd” w środę, 5.07., wśród awantur wywołanych przez poznański festiwal „Sztuka Szuka Malucha”. Zrobimy sobie piękny kosmos, taki jaki jest na naszą prawdę 🙂

Maria

Więcej informacji o tym arcyciekawym festiwalu, jak i naszym warsztacie można znaleźć tutaj.

* „Pod osłoną nieba”, reż. Bernardo Bertolucci, Wielka Brytania, Włochy, 1990.
Na podstawie książki „Tea at the Sahara”, 1949.

„Śnieżek i Węgielek. Podróż do gwiazd”
Przemysław Wechterowicz
ilustr. i oprac. graf. Aleksandra Woldańska-Płocińska
Wydawnictwo Alegoria, 2011

 

Kosmos jest ciepły. Wielki sen o Śnieżku i Węgielku